مقالات زیست شناسی

گیرنده الکتریکی در ماهی

آناتومی سیستم حس الکتریکی:

اندام مولد پالس های الکتریکی در دم حیوان قرار دارد که حاوی دو تا پنج ردیف الکتروسیت می باشد این الکتروسیت ها سلولهای ماهیچه ای یا عصبی تغییر شکل یافته می باشند که پالس های الکتریکی تخلیه می کنند.

این پالس ها دامنه کوچکی کمتر از یک ولت دارند  بر خلاف مار ماهی و سفره ماهی و گربه ماهی که تخلیه الکتریکی در حد 600 ولت ایجاد می کنند.

شکل های متفاوتی از الکتروسیتها در گونه های مختلف ماهی ها وجود داردو شکل موج ایجادی بستگی به نوع الکتروسیت و ابعاد اندام الکتریکی در ماهی دارد.

شکل و اندازه اندام الکتریکی در ماهی بستگی به نوع محیط ماهی دارد.

ماهی های الکتریکی ضعیف که بومی آب های با هدایت الکتریکی بالائی می باشند اندام الکتریکی کوتاه و پهنی دارند اما ماهی هائی که در آب های با هدایت پادین الکتریکی زندگی می کنند  اندام الکتریکی بلند و نازکی دارند و احتمالا این اندام های الکتریکی پالس هائی تولید می کنند که بهتر منتثقل می شود.

ردیف گیرنده های الکتریکی درست در زیر پوست در سرتاسر بدن قرار دارندو پوست مقاومت الکتریکی بالائی ندارد و در نتیجه این موضوع باعث افزایش حساسیت گیرنده های الکتریکی این ماهی ها می گردد.

همانند الکتروسیت ها گیرنده های الکتریکی(الکترورسپتور ها)نیز انواع گوناگونی دارند حسایت آنها به پارامتر های گوناگونی از جمله قدرت سیگنال و قطبیت سیگنال و فاز سیگنال بستگی دارد.

مطالعات روی انواعی ازماهی های الکتریی ضعیف نشان داده که گیرنده های الکتریکی بیشتر در ناحیه سر و در اطراف دهان متمرکز می باشند مناسب ترین جائی که ماهی می تواند میدان های الکتریکی تولید شده توسط صید خود را احساس نماید.

جهت یابی الکتریکی فعال:

به حالتی گفته می شود که ماهی خود میدان الکتریکی ایجاد می ند و سپس تغییر در این میدان را احساس و از آن برای جهت یابی و صید و ارتباط استفاده می نماید و اجسام اطراف خود را بدون دیدن آنها و با دقت بالائی شناسائی و کشف نماید.

از آنجائی که این ماهی ها اغلب در آبهای گل آلود و کدر رود خانه ها زندگی می کنند این ویژگی می تواند برای آنها بسیار موثر باشد.

نحوه پردازش بسیار ساده می باشد ماهی توسط اندام الکتریکی خود جریان پیوسته ای از پالس های الکتریکی را دراطراف خود ایجاد می نماید(مشابه میدان مغناطیسی در اطراف یک آهنربا) والکترو رسپتورها این میدان را احساس می کنند و قتی که یک موجود یا مانعی در این میدان حرکت کرد در این میدان اعوجاجی ایجاد می شود والکترو رسپتورهااین تغییرات را احساس می کنند.

محدوده فعالیت این سیستم به اندازه یک طول بدن می باشد و اجسام بسیار کوچک و اجسامی با مقاومت نزدیک به مقاومت الکتریکی آ ب قابل ردیابی نمی باشند.در حقیقت اجسام بصورت یک سایه  آشفته  درردیف الکترو رسپتورها حس می شوند.

وقتی اعوجاج بزرگ باشد در مرکز این سایه تیره می باشد و هر چه به اطراف سایه نزدیک شویم کم رنگ می شود.هر چه فاصله شیئی بیشتر شود این سایه بزرگ تر می شود(درست بر عکس دیدن اشیاء در چشم که هر چه شیئی دورتر شود تصویر کوچکتر می شود) وماهی از روی تغییر در اندازه این سایه می تواند فاصله خود تا آن شیئی را حدس بزند(چشم نیز از روی اندازه تصویر فاصله را حدس می زند).

البته اینجا یک مشکل پیش می آید اندازه سایه  یک شیئی بزرگ درنزدیک  با اندازه یک شیئی کوچک دردور برابر خواهد بود واین باعث گمراهی  می گردد.

در حقیقت  در ماهی های الکتریکی ضعیف اندازه گیری فاصله اشیاء از روی نسبت حداکثر اعوجاج وحداکثر شیب خطوط میدان الکتریکی محاسبه می شود.به عبارت ساده تر ماهی از روی مقایسه میزان تیرگی سایه و خمیدگی سایه به فاصله پی می برد.

و اگر سایه یک شیئی تغییر کند یعنی شیئی در حال حرکت می باشد.ماهی ها همچنین می توانند با این روش اجسام با مقاومت الکتریکی  متفاوت و ظرفیت های الکتریکی متفاوت را از هم تشخیص دهند و  بدین وسیله بفهم آیا آن شیئی که در حال نزدیک شدن می باشد یک جاندار است که باید به آن  حمله کند و یا دشمن است و باید از آن دوری کند  ویا باید شیئی ورودی به میدان الکتریکی خود  را نادیده بگیرد چون موجود نیست و نه صیاد است و نه صید.

نمایش بیشتر

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید

بستن
بستن